• BIST 116.892
  • Altın 162,294
  • Dolar 3,7748
  • Euro 4,6335
  • Erzurum 1 °C
  • İstanbul 8 °C
  • Ankara 0 °C

Afrika’nın IŞİD’i Boko Haram

Cemalettin Taşken

IŞİD’in Irak merkezli olmak üzere bölgede hâkimiyet kurmasının yanı sıra orijinal ismi “Cemaatü’l-Ehli’s-Sünne lil Daveti ve’l-Cihad” olan Boko Haram, Afrika kıtasında etkinliğini devam ettiriyor. Örgüt, Mart 2015 tarihinde IŞİD’e bağlılığını ilan etti. IŞİD’in de biatını kabul ettiği ve “Batılı tarzda eğitim yasaktır”  anlamına gelen "Boko Haram" ismini kullanan örgüt, özellikle 2009 yılından bu yana Nijerya’da saldırılarını artırarak sürdürüyor.[1]

 Nijerya’da 2002 yılında kurulan ve o dönem El Kaide’yle bağlantısı bulunan Boko Haram terör örgütü, son aylarda gerçekleştirdiği kanlı saldırılar nedeniyle (Irak Şam İslam Devleti) IŞİD’le benzerlik gösteriyor. IŞİD’in Irak ve Suriye’de kontrolü altında bulunan bölgelerde hilafet ilan etmesinin ardından örgüt lideri Ebubekir el Bağdadi’ye bağlılık yemini eden Boko Haram militanları şu anda Nijerya’da 54 bin kilometrekarelik bir alanda etkin durumdalar. Boko Haram örgütü, son aylarda gerçekleştirdiği saldırılarla, Belçika’nın yüz ölçümüne denk bir alanda kontrolü ele geçirmiş bulunuyor.[2]

 Nijerya’nın özellikle kuzey doğusunun yanı sıra Kamerun, Çad ve Nijer sınırı boyunca tüm bölgeyi tehdit eden Boko Haram, en dikkat çekici eylemlerini, okulları ve özellikle kız çocuklarını hedef alarak yapmıştır. Örgütün 2014 yılında gerçekleştirdiği bombalı eylemler, yatılı okul baskınları ve özellikle Chibok kasabasından 276 kız lise öğrencisini kaçırması uluslararası basının dikkatini çekmiştir.[3]

 Boko Haram 2002 yılında Nijerya’nın Borno eyaletinde Muhammed Yusuf tarafından kurulmuştur. 2009 yılından itibaren Boko Haram’ın gerçekleştirdiği polis istasyonu ve cami baskınları sonucunda binlerce kişi göç etmek zorunda kalırken, yüzlerce kişi de hayatını kaybetmiştir. Nijerya’daki fakirlikle birlikte örgütlenerek mahalli güçten bölgesel güce erişen örgüt, kafa kesme videoları yayınlayarak IŞİD tarzı korku stratejisi izlemektedir. Ayrıca operasyon yapacağı bölgeyle ilgili istihbarî çalışmaları bulunan örgütün en önemli gelir kaynağı ise köle ticaretidir. 2014 yılında Çibok Kasabası’ndan 200’ün üzerinde kız çocuğunu kaçıran militanlar, esir ettikleri sivilleri başta Sahra bölgesi olmak üzere Afrika’nın değişik bölgelerinde satmaktadır. Örgütün “İslam’ın ihlali ve Batılı tarzda eğitim yasak” söylemiyle okul basıp kız çocuklarını rehin almasının arkasında yatan asıl sebep ise örgütün köle ticaretinden elde ettiği önemli miktardaki gelirdir.

 Örgütün, baskılar ve yayınladığı vahşet görüntüleriyle birlikte bölgeye korku saldığı ve kitlesel bir iç göçü de tetiklediği belirtilmektedir. Bu doğrultuda Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu’nun (UNICEF) yayınladığı son rapora göre, Boko Haram terör örgütünden dolayı tahmini 1,2 milyon kişi Nijerya, 200 bin kişi ise Kamerun, Çad ve Nijer’deki evlerini terk etmiştir.[4] Mülteci kamplarına yerleşen kişilerin sayısı yaklaşık 880 bine ulaşmıştır. Bu kamplarda kısıtlı insanî yardımlarla ve sınırlı sağlık, eğitim ve sosyal imkânlarla hayatlarını sürdürmeye çalışmaktadırlar. Geçtiğimiz yıla göre evlerini terk etmek zorunda kalan çocukların sayısı ise ikiye katlayarak 800 bin olmuştur.[5]

 Sivillere yönelik saldırılarını sıklaştıran Boko Haram terör örgütü, 2015 yılının başından itibaren yaklaşık 1000 sivilin ölümüne neden oldu. Sivillere yönelik saldırıların hedefinde ise özellikle kız çocukları bulunmaktadır. Örgüt lideri Ebubekir Şeyh  kaçırılan kız çocuklarıyla ilgili yayınladığı bir video kaydında “Allah’ın kendisine bu kızları pazarda satmasını emrettiğini” ifade etmiştir.[6]

IŞİD’de olduğu gibi yaptığı eylemleri dini referanslara dayandırmaya çalışan örgütün, kaçırılan kız çocuklarının ticaretinin yapılması, kaçırılan kız çocuklarının cinsel istismara maruz bırakılmaları, zorla çalıştırılmaları, tecavüze uğramaları, zorla evlendirilmeleri, zorla din değiştirmeleri terör örgütünün bilinen eylem yöntemlerinden birkaçını oluşturmaktadır.

 Örgütün kız çocukları üzerinden yürüttüğü terör eylemleri ve eğitime karşı katı duruşları ülkedeki kız çocuklarının eğitim seviyesine büyük bir darbe vurmuştur. Örneğin 2007 yılında Nijerya’da ilköğretime başlamayan öğrenci sayısı 8 milyon iken bu sayı Boko Haram’ın etkinliğini arttığı 2009 yılıyla birlikte gün geçtikçe artmış ve 10,5 milyona ulaşarak dünyanın en yüksek kız çocuklarının okuldan geri kalma oranını oluşturmuştur. Bu rakamın hızla artıp ülkedeki eğitimsizlik oranının hızla yükselmesinin en önemli ve temel sebebi örgütün bilhassa öğrencileri, öğretmenleri ve okulları hedef almasıdır.[7] 2009 yılından itibaren bölgede artan terör eylemleriyle Nijerya’nın kuzeyinde 300’den fazla okul zarar görmüş ya da tamamen yok olmuştur. Sadece 2012-2014 yılı arasında 196 öğretmen ve en az 314 öğrenci öldürülmüştür.[8]

 Kuzeydoğu Nijerya’da eğitimin yanı sıra sağlık sektörü de Boko Haram’ın terör eylemlerinden etkilenmektedir. Örgütün etkin olmaya başladığı dönem itibariyle sağlık personelinin %60’dan çoğu bölgeyi terk etmek zorunda kalmıştır. Bölge halkının sınırlı bir şekilde sağlık hizmetlerinden yararlanması sıtma, kızamık ve ishal riskini arttırmış, bu durum, hastalığın kolay yayılmasını beraberinde getirmiştir. Boko Haram’ın köylere yaptığı saldırılar sonucunda kirlenen su kaynakları da sağlık koşullarını tehdit eden başka bir unsurdur. Bunun bir sonucu olarak, Çad Gölü bölgesinde kolera salgını riski meydana çıkmıştır. 2014 yılında Kamerun, Nijer ve Nijerya’da kayıtlara geçen 37,000 kolera hastasının 760 tanesi hayatını kaybetmiştir. Nijerya’da yağışların etkisiyle salgın olma olasılığı artan koleranın yanı sıra çocuk felci halen etkisini göstermektedir. 2014 Haziran ayından itibaren yeni bir vaka görülmemesine rağmen Kasım 2014- Ocak 2015 tarihleri arasında çocuk felci aşısı olamayan çocukların sayısı 778,000’den 1,1 milyonu aşan rakamlara ulaşmıştır.[9]

 Örgütün terör faaliyetleri dünya gündeminde yeteri kadar yer almasa da Boko Haram terör örgütü, Afrika kıtasının önemli bir bölümünü tehdit eder hale gelmiştir. Örgütün bölgedeki yayılışının durdurulmasına karşı yalnız kalan halk, kendi imkânları dâhilinde örgüte karşı çalışmalar yürütmektedir. Boko Haram’ın saldırılarından etkilenen Kamerun’un ekonomi başkenti olan Duala’daki camilerin ve mescitlerin genel koordinatörü olan imam Şeyh Sarbu, örgüte karşı birtakım girişimlerde bulunmaktadır. Örgüte karşı halk bilinci oluşturma amacıyla diğer imamlara ders veren Sarbu; eğitimin dine uygun olduğu bilincini arttırmak için çalışmalar yapmaktadır. Şeyh Sarbu, bölgeden Boko Haram’a katılımın azalması için “İlim Çin’de de olsa gidip alınız”[10] hadisine vurgu yaparak “Boko Halal” (Eğitim Helal) kampanyası başlatmıştır.[11]

Sonuç olarak, başta Müslüman ülkeler olmak üzere IŞİD ve Boko Haram gibi terör örgütlerinin tehdidi altında olan ülkeler; terör örgütlerinin, toplumun hangi hassas noktalarından beslenip neyi amaçladıklarını doğru tespit etmeli ve bu hususta kendi halkında milli ve manevi bir bilinç oluşturmalıdırlar.

 

[10] İmam Muhammed Şeybanî, Câmiü’s-Sağîr,1/310, PDF formatı için: http://www.literatur.gen.tr/fikih/camius_sagir.pdf

  • Yorumlar 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ
    Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Erzurum Olay | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
    Tel : 0 532 414 82 11 0 538 776 25 25