• BIST 116.892
  • Altın 162,294
  • Dolar 3,7748
  • Euro 4,6335
  • Erzurum 1 °C
  • İstanbul 8 °C
  • Ankara 0 °C

10 OCAK… Çalışan Gazeteciler Günü

Muhammet İspirli

Sosyal medyada kutlama yapan bazı arkadaşlarımıza göre “Dünya Gazeteciler Günü

Ve bugün aynı zamanda “İdareciler Günü

Yani, Türk İdareciler Derneği tarafından 1978 yılı Genel Kurulunda 10 Ocak tarihi ; 10 Ocak 1971 yılında Mülki İdare Amirleri sınıfının ihdası ile yapılan ilk Mesleki Toplantı başlangıç kabul edilerek, İdareciler Günü olarak kabul edilmiştir.

Bu vesileyle öncelikle görevini hakkıyla yapan tüm idarecilerimizin gününü sevgi saygıyla kutluyorum.

Gelelim bizim günümüze. Daha önce konuya ilişkin bir yazı dikte etmiştim. Benzer ifadelerle güncellemek gerekirse;

10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü” öylemi?

Neden “Gazeteciler Günü” değil de, “Çalışan Gazeteciler Günü?

Kısa bir anımsatma ile hikâye şöyle efendim;

10 Ocak 1961’de resmi gazetede yayımlanan bir kanun ile basın çalışanlarının bazı hakları yasal güvenceye kavuşuyor ama Babıali’nin 9 patronu bunu okuyucularını şaşkına çeviren bir ortak bildiri ile ''gazetemizi üç gün kapatıyoruz'' duyurusunu yapıyorlar.

Bildiriye imza atan 9 patronun sahibi oldukları gazeteler mi?  Akşam, Cumhuriyet, Dünya, Hürriyet, Milliyet, Tercüman, Vatan, Yeni İstanbul ve Yeni Sabah...

Tabii bu durum karşısında çalışanlar da bir araya gelip ''basın'' adlı bir gazete yayınlanmasına karar veriyorlar ve bu karşılıklı tepkiler 3 gün sürüyor.

Sonrasında,  14 Ocak 1961'de boykot sona ererken,  üç günde yaşanan olaylar, Türk basın tarihinde yerini alıyor. Böylece "Basın Gazetesi" çıkartan gazetecilerin bu eylemiyle "Çalışan Gazeteciler Bayramı”nın da temeli atılıyor. Ancak 12 Mart 1971 askeri darbeden sonra bu haklardan da bir kısmının geri alınmasıyla geriye “10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü” kalıyor.

Aradan geçen 57 yılda ne değişmiş?

1973-2002-2003 tarihlerinde ilgili kanunun bazı maddelerinde değişiklikler yapılmış ama gazeteciler lehine bir kazanım olduğu pek söylenemez.

212 sayılı yasa ile çalışanların oranı bugün yüzde kaç?

Gazetecilerin çalışma hayatı yine patronların ya da çalıştığı ilgili kamu kuruluşlarının siyasi iradesi ve başında bulunanların iki dudağı arasında…

Kimler dürüst gazetecilik yaptığında uzun süre hizmet verdiği gazete ya da kurumda barındırılıyor, kimler içerde, kimler dışarıda, kimler kapının önünde?

Sahi, bir zamanlar uçak biletlerinde bile hamiline yüzde 50 indirim yapılan Sarı Basın Kartları’nı şimdi kim tanıyor?

Söyleyeyim; Her yıl ebatları ve üzerindeki yazı puntoları değişiyor, şimdilerde ise mesleğe farklı dallardan dahil edilen çalışanlara bu kartlar verileceği karara bağlandı.

Sektörün yeni istihdam alanı olan internet medyası ise 212 bir yana hâlâ herhangi bir yasal zemine bile sahip değil, tıpkı kafasına göre takılan radyo televizyonlar gibi. Kimse bana RTÜK’ün bu anlamda görev yaptığı safsatasını iddia etmesin!

Günümüz radyo ve televizyonların ekseri çoğunluğunda habercilik hak getire.

Haber tevzi müesseseleri kamu ya da özelde iş çığırından çıkmış,  çalışanlarını da ona göre muhakeme edebiliriz…

2003 tarihinde,  çok ciddi emek verdiğim, bazı iletişim fakültelerinde da kaynak kitap olarak önerilen “Medya Gerçeği ve Haberciler” çalışmamda yazılı ve görsel medya üzerine naçizane biraz araştırma yapmıştım.

Aradan 13 yıl geçti, başta teknoloji olmak üzere sistem, ekonomik, sosyal, kültürel ve siyasal anlamda o kadar hızlı değişti ki sektörün başı döndü benim yaptığım çalışmanın şimdi kat kat daha fazla analiz edilmesi gerekiyor.

Ulusal basın” deniliyor…

Her zaman iddia ettim şimdi de altını çiziyorum; Bu ifade yanlışşş…

Kelimenin dar anlamıyla, TRT ve AA bu kavramın içerisine girer.

Gerçi günümüzde başta belediyeler ve bazı kamu kuruluşlarının servis ettikleri ve bizlerin de sadece bir zahmet kopyalayıp yapıştırarak habercilik yaptığımıza mecbur bırakıldığımız aslında kendimizi aldattığımız habercilik anlayışı ile değerlendirirsek, “yerel” ve “yaygın” medya hepsi bu kategoriye dahil edilebilir.

Ancak habercilik, yazılı, sözlü ve görüntülü anlatı, bugünkü tabiriyle olması gereken MEDYA evrenseldir.

Doğrusu;  Yaygın Basın ya da Yaygın Medya, Yerel Basın veya Yerel Medya

Konuya bu iki açıdan yaklaşılmalı ve çalışanları da gerek sendikal haklar gerekse iş kanunu çerçevesinde buna göre değerlendirilerek gerekli yasal düzenlemeler yapılmalıdır.

Eskiden yerel basında, yani il ve büyük ilçelerde çok sayıda gazete vardı. İşini gereği gibi yapan, hakkını veren mevkuteleri saygı ile anarken, çoğunluğu için bu ifadeyi kullanamayacağım. Çünkü bu gazetelerin çoğunluğunun sigorta primleri, basın kartları hakları eş, çocuk ve akraba üzerine gösteriliyordu. Ve devlet de bunu yıllarca es geçti.

Resmi ilan getirisi dönemin şartlarına göre iştah kabartınca önüne gelen verdiği bir dilekçe ile gazete kurdu başladı işine gelmediklerine veryansın etmeye.

Baktılar ki bu iş böyle olmayacak, var olan ancak o tarihe kadar pek işlemeyen bu gazeteler denetim mekanizmasıyla kontrol altına alınmaya. Öyle de oldu. Üçer beşer gazete bir araya getirildi, sahipleri de iyi fiyatlara aradan çekildiler.

Sonuç?

Ne ben söyleyeyim ne siz okuyun.

Şimdi aynı durum internet haber sitelerinde söz konusu.

Henüz resmi ilan yok ama, AK Parti iktidarı döneminde özellikle belediyelerden 3-4 ayda bir verilen (ortalama 500 TL) tanıtım geliriyle iş iştah kabartıyor.

Arkadaş üç beş kuruşa bir isim hakkı alıyor, 100-250 TL’ye de bir web sitesi kurduruyor, bazıları kerhen bir ajansa abone oluyor, olmayanlar da sağdan soldan çaldıkları haber ve fotoğraflarla (ayda bir de güncellese yeter sayfasını) oluyor gazeteci ve dayanıyor belediyelerin kapısına.

Eee bir iki tane de sözüm ona köşe yazmış ya... O artık gazetecidir, köşeyi dönmek üzeredir. Toplantılarda başköşeye oturur.  Ses tonundaki ukalalık ve sorduğu soruda hemen notunu verirsiniz.

Muhatabı “sayın başkan” genelde farkında değildir… Hazirundaki herkesi de öyle değerlendirir.

Bu tipler toplantıdan sonra çıkar, başkan ya da vekilin koluna girerek yaptığı özçekimi hemen hesabından paylaşır.

Al sana gazeteci!..

Bu gasticelerin bir kısmı da sahada hiç değildir, bir şekilde radyo, internet sitesi veya gazete sahibi olmuştur…

Hayatta eline fotoğraf makinesi almamış, bir kaz kamera arkasına geçmemiş, ışıktan, kadrajdan, pozometrelerden, açıdan, montajdan bihaber, görüntü uzmanıdır, haber fotoğrafta anı en iyi yakalayandır…

Ekibi sürekli haber malzemesi çalar, birkaç hatırı sayılır ismi de köşe yazarı olarak gazete ya da internet sayfasına dahil edip aslında kullanıp, oturduğu yerden ahkam keser ve başlar başta belediyeler olmak üzere konudan bihaberleri söğüşlemeye…

Türkiye’de belli bir grubun ifadesi ama;

Nerede basın emekçisi?

Nerede gerçek anlamda çalışan?

Ve var mı bu duruma karışan?

Yok çünkü günümüzde medya, siyasi anlamda eskinin tam tersine dönmüş…

Eskiden, kafası kumda yayın anlayışıyla “bir kısım medya” vardı, şimdi berikiler farklı bir kumda yediği ekmeğin şarkısını söyleyip duruyor “yandaş medya”…

Buralarda çalışan mı, çalışmaya çalışan mı?

Her şeye rağmen mesleğin hakkını verenlere selam olsun!

  • Yorumlar 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ
    Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Erzurum Olay | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
    Tel : 0 532 414 82 11 0 538 776 25 25