Aselsan defibrilatör nereye konumlandırılır: IP55 koruma sınıfı ve çalışma koşulları

Bir teknik şartnamede IP55 satırını gören tesis yöneticisi çoğu zaman aynı sonuca varır: cihaz dışarıda durabilir. O satır bu kadarını söylemez. IP55, cihazın toza ve suya karşı ne kadar kapalı olduğunu tarif eder; hangi sıcaklıkta ve hangi nem aralığında çalışacağını tarif etmez. Konumlandırma kararı bu iki bilginin kesişiminden çıkar ve satırlar ayrı ayrı okunmadığında yanlış nokta seçilir.

ASELSAN Heartline OED için verilen şartname tablosunda koruma sınıfı IP55, çalışma koşulları 0°C ile 50°C ve çalışma nemi %10 ile %95 arasında belirtilir. Saklama koşulları ise -30°C ile 70°C olarak ayrı bir satırda yer alır. Bu değerler üretici broşüründen gelir ve yüzde on tolerans taşır; yani sınır değerlere yaklaşan bir nokta, kâğıt üzerinde geçse bile rahat bir seçim değildir.

IP55 satırı neyi kapsar, neyi kapsamaz

Koruma sınıfı iki rakamdan oluşur. Birincisi katı cisim ve toz girişini, ikincisi su girişini anlatır. IP55 için ilk rakam, cihazın toza karşı tamamen sızdırmaz olmadığı ancak içeri girebilecek tozun çalışmayı bozacak miktarda olmadığı anlamına gelir. Ölçekte bunun bir üst basamağı olan tam sızdırmazlık ayrı bir değerle gösterilir; ikisi aynı şey değildir.

İkinci rakam, her yönden gelen su püskürtmesine karşı korumayı tanımlar. Yağmur, kar ve temizlik sırasındaki sıçrama bu tanımın içinde kalır. Suya daldırma, basınçlı yıkama tabancasıyla doğrudan hedefleme ve sürekli su altında kalma tanımın dışındadır.

Buradan çıkan asıl sonuç şudur: koruma sınıfı bir iklim dayanım beyanı değildir. Donma, aşırı ısınma, uzun süreli güneş maruziyeti ve yoğuşma bu iki rakamla ölçülmez. Bir cihazın IP55 olması, onu yıl boyu açık havada bırakmayı tek başına gerekçelendirmez.

Çalışma aralığı ile saklama aralığı aynı şey değildir

Şartnamedeki iki sıcaklık satırı sık karıştırılır. Saklama aralığı olan -30°C ile 70°C, cihazdan o an müdahale beklenmediği durumlar içindir: nakliye, kutusunda bekleyen yedek cihaz, servise gönderim. Çalışma aralığı olan 0°C ile 50°C ise cihazın beyan edilen işlevi yerine getirmesinin beklendiği aralıktır.

Duvara asılmış bir OED pasif bir eşya gibi durmaz. Her an alınıp kullanılmak üzere hazır bekler, dolayısıyla bulunduğu noktanın koşulu saklama aralığı üzerinden değil çalışma aralığı üzerinden değerlendirilir. Kışın sıfırın altına düşen bir kabin için “saklama aralığı zaten -30°C” demek, cihazın oradan alınıp hemen kullanılacağı gerçeğini atlar.

Aynı mantık cihazla birlikte o noktada bekleyen sarf malzemeleri için de geçerlidir. Ped ve batarya, cihazın asıldığı noktanın koşullarına birebir maruz kalır; üretici tarafından beyan edilen bekleme ömrü, cihazın beyan edilen koşullarda tutulduğu varsayımıyla anlamlıdır. Bu ayrım kâğıt üzerinde küçük görünür, uygulamada noktayı belirler. Aselsan Heartline defibrilatör için verilen koruma sınıfı, çalışma koşulları ve saklama koşulları satırları birlikte okunduğunda, bir konumun uygun olup olmadığı tek bir değerden değil üçünün kesişiminden çıkar.

Erzurum gibi kışı uzun geçen yerlerde belirleyici olan alt sınırdır

OED konumlandırmasında ülke genelinde en çok konuşulan risk üst sınırdır: kazan dairesi, sıcak üretim hattı, güneş gören cam önü. Yüksek rakımlı ve kışı sert geçen illerde tablo tersine döner. Erzurum gibi kış aylarının uzun sürdüğü yerlerde kritik satır, 0°C alt sınırıdır ve bu sınır tesisin ısıtılmayan hacimlerinde gün içinde değil mevsim boyunca aşılabilir.

Pratikte risk taşıyan noktalar bellidir: kapalı ama ısıtılmayan otoparklar, teknik hacimler ve depolar, servis koridorları, yarı açık peronlar, tribün altları, kış sporları tesislerinin açık hizmet noktaları. Dış kapıya yakın bir duvar da benzer bir sorun üretir; kapının açılma sıklığına bağlı olarak o yüzey koridorun geri kalanından belirgin biçimde soğuk kalır.

9 Aralık 2025 tarihli düzenleme alışveriş merkezlerini, spor komplekslerini ve sanayi tesislerini kapsama aldığı için soru soyut değildir. Bu üç başlığın karşılığı olan tesislerde ısıtılmayan veya yarı açık alan bulunması olağandır. Böyle bir alanda çözüm, cihazı sınır koşulda zorlamak değil, alana bakan ancak iklimlendirilen bir hacme almaktır.

Aday noktaya göre baskın risk ve bakılacak satır

Aday nokta	Baskın koşul	Şartnamede bakılacak satır	Pratik karşılık
Isıtılan koridor, resepsiyon, güvenlik noktası	Sıcaklık ve nem sabit	Koşul satırları sorun çıkarmaz	Karar görünürlük ve ulaşım süresine göre verilir
Kapalı ama ısıtılmayan otopark veya depo	Kışın sıfırın altına düşme	Çalışma sıcaklığı alt sınırı	Noktanın kış aylarındaki gerçek sıcaklığı görülmeden karar verilmez
Yarı açık peron, tribün altı, giriş kanopisi	Rüzgar, kar, yağmur sıçraması	Koruma sınıfı ve çalışma sıcaklığı	Su püskürtmesi IP55 kapsamında kalır, belirleyici olan sıcaklık alt sınırıdır
Tozlu üretim hattı veya işleme alanı	Toz birikimi	Koruma sınıfının ilk rakamı	Cihaz toz korumalıdır, kabin ve düzenli görsel kontrol yine gerekir
Havuz çevresi, duş, endüstriyel mutfak	Yüksek nem ve yıkama suyu	Çalışma nemi üst sınırı	Yıkama hattının dışına, nemin beyan aralığında kaldığı bir yüzeye alınır
Kazan dairesi, fırın çevresi, güneş gören cam önü	Sıcaklık yükselmesi	Çalışma sıcaklığı üst sınırı	Doğrudan ısı ve güneş almayan bir yüzey seçilir

Tablodaki ayrımın işlevi, tartışmayı “cihaz dayanıklı mı” sorusundan “bu noktada hangi satır bağlayıcı” sorusuna taşımaktır. Çoğu tesiste tek bir baskın koşul vardır ve karar o satırdan çıkar.

Aday nokta beyan aralığının dışında kalıyorsa izlenecek yol

Noktanın sıcaklık ve nem durumunu tek seferde değil, yılın en soğuk ve en sıcak döneminde gör. Tek ölçüm mevsimsel ucu göstermez.
Değerler alt veya üst sınırı aşıyorsa cihazı o noktada zorlamak yerine, aynı alana bakan iklimlendirilmiş bir yüzeye taşı.
Taşıma ulaşım süresini uzatıyorsa, alandaki insan yoğunluğunun gerçekte hangi noktada toplandığını yeniden değerlendir ve konumu buna göre kur.
Kabin seçimini görünürlük, darbe ve izinsiz alım ihtiyacına göre yap. Kabin, cihazın etiketinde yazan koruma sınıfını değiştirmez.
Seçilen noktayı ve seçim gerekçesini kurum içi kayda geçir. Periyodik kontrolde cihazın yanı sıra noktanın koşulları da gözden geçirilir.

Koşul uygunluğu tek başına yeterli değildir

Bir nokta sıcaklık ve nem açısından uygun olabilir ama kimsenin geçmediği bir koridorda kalabilir. Konumlandırma, cihazın kimin göreceği, kilit altında olup olmadığı, kimin ulaşacağı sorularıyla birlikte çözülür. Şartname satırları bu kararın sınırlarını çizer, kararın tamamını vermez.

Yasal çerçeve tarafında iki başlık öne çıkar. T.C. Sağlık Bakanlığı İlkyardım Yönetmeliği kapsamında 9 Aralık 2025 tarihli düzenleme cihaz bulundurma yükümlülüğünü tanımlar. 17 Nisan 2026 tarihinde yayımlanan OED Entegrasyon ve Bilişimi Kılavuzu ise cihazların OED-Net sistemine kaydını ve teknik entegrasyon standartlarını konu alır. Cihaz sayısı ve yerleşim, güncel T.C. Sağlık Bakanlığı rehberi ile tesisin fiziksel koşulları esas alınarak ayrıca belirlenir.

Konum kararı acil müdahale zincirinin yerine geçmez, onu destekler. Acil durumda 112 çağrısı ve resmî ilk yardım eğitimi esastır. Biltek Medikal, ASELSAN yetkili satış noktası olarak cihaz tedarikinin yanında kurulum, teknik servis ve OED-Net kayıt desteği verir; tesise özgü konumlandırma değerlendirmesi de bu kapsamda yürütülür.

Konumlandırma kararında sık gelen üç soru

IP55 bir cihaz açık havada bırakılabilir mi

Koruma sınıfı, her yönden gelen su püskürtmesine karşı korumayı ve toz girişinin sınırlanmasını tanımlar. Sürekli dış ortam maruziyetini, güneş altında ısınmayı veya donmayı kapsamaz. Açık havadaki bir nokta değerlendirilirken belirleyici satır koruma sınıfı değil, çalışma sıcaklığı ve nem aralığıdır.

Kutusunda bekleyen yedek cihaz için hangi aralık geçerli

Cihazdan o an müdahale beklenmiyorsa saklama aralığı geçerlidir. Müdahale için konumlandırılmış bir cihaz ise çalışma aralığında tutulur. Aynı tesiste hem yedek hem hazır cihaz bulunuyorsa bu ayrımın envanter kaydında da görünür olması, sonraki kontrollerde karışıklığı önler.

Cihaz kısa süre beyan aralığının dışında kaldıysa ne yapılır

Üreticinin beyan ettiği koşulların dışına çıkmış bir cihaz için karar kurum içinde verilmez, cihazın durumu teknik servis tarafından değerlendirilir. Şartnamedeki değerler üretici broşüründen gelir ve yüzde on tolerans taşır; bu tolerans bir güvenlik payı olarak yorumlanmaz, ölçüm belirsizliğini anlatır.