Erzurum’un 13 tescilli tatlısı araştırıldı: Kalori, şeker ve mineral değerleri ortaya çıktı

Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi’nde yayımlanan çalışmada, kente özgü 13 tescilli tatlının enerji ve besin ögesi içerikleri ayrıntılı şekilde incelendi.

Serkan Aslan ve Saniye Sözlü tarafından hazırlanan “Erzurum mutfağına ait coğrafi işaretli tatlıların besin değeri açısından incelenmesi” başlıklı araştırmada, Türk Patent ve Marka Kurumu Coğrafi İşaretler Portalı’nda yer alan tescil belgelerinden yararlanıldı.

BeBiS 9 yazılımıyla gerçekleştirilen analizlerde tatlıların enerji, karbonhidrat, yağ, lif, şeker, vitamin ve mineral içerikleri karşılaştırıldı.

En yüksek enerji Erzurum Pastası’nda

Araştırmada porsiyon başına enerji miktarı en yüksek tatlı Erzurum Pastası oldu. Erzurum Pastası’nın enerji değeri 889,9 kilokalori olarak hesaplandı.

En düşük enerji değerine sahip tatlı ise 319,3 kilokalori ile Erzurum Hasuta oldu.

Karbonhidrat miktarında da Erzurum Pastası 130,7 gramla ilk sırada yer alırken, Erzurum Pekmezli Kadayıfı 126,7 gramla onu takip etti.

Şeker içeriğinde ise Erzurum Pekmezli Kadayıfı 100,2 gramla öne çıkarken, Erzurum Demir Tatlısı 65,4 gramla ikinci sırada yer aldı.

Yağ ve lif değerlerinde farklı tatlılar öne çıktı

Araştırmada toplam yağ miktarı en yüksek ürün Erzurum Kuru Kayısı Kaysefesi olarak belirlendi. Bu tatlının toplam yağ içeriği 33,6 gram olarak hesaplandı.

Doymuş yağ asidi miktarında ise Erzurum Peynir Helvası 19,8 gramla ilk sırada yer aldı.

Lif ve sodyum değerlerinde dikkat çeken tatlı ise Erzurum Kavut Haşılı oldu. Kavut Haşılı’nın lif içeriği 13,9 gram, sodyum içeriği ise 814,1 miligram olarak belirlendi.

Dut Çullaması mineral içeriğiyle dikkat çekti

Araştırmada bazı geleneksel tatlıların yalnızca enerji ve şeker içeriğiyle değil, vitamin ve mineral değerleriyle de öne çıktığı görüldü.

Erzurum Dut Çullaması, 1050,5 miligram potasyum, 406 miligram kalsiyum ve 10,4 miligram demir değerleriyle mineral içeriği bakımından dikkat çekti.

Erzurum Kuru Kayısı Kaysefesi ise araştırmada A vitamini içeriği açısından öne çıkan ürünlerden biri oldu.

Araştırmadan porsiyon kontrolü vurgusu

Araştırmacılar, Erzurum mutfağına ait coğrafi işaretli tatlıların genel olarak yüksek enerji, karbonhidrat, şeker ve yağ içeriğine sahip olduğunu, buna karşılık bazı ürünlerin lif, vitamin ve mineral bakımından da zengin özellikler taşıdığını belirtti.

Çalışmada elde edilen sonuçların toplumun beslenme alışkanlıkları ve halk sağlığı açısından dikkate değer olduğu ifade edilirken, yerel üretim yöntemleri ile geleneksel mutfak kültürünün korunmasının gastronomik sürdürülebilirlik açısından önem taşıdığı vurgulandı.

Araştırmada, geleneksel tatlıların kültürel miras niteliğinin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılmasıyla birlikte, yüksek enerji ve şeker içeren ürünlerin uygun porsiyonlarda tüketilmesi gerektiğine dikkat çekildi.