Hanefi İspirli’den Erzurum şiirine dikkat çeken sözler: “Yapay zekâ şiirin katilidir”

Erzurum’un Osmanlı döneminde 53 divan şairi yetiştirdiğini belirten İspirli, yapay zekânın edebiyat üzerindeki etkisine ilişkin ise dikkat çeken bir uyarıda bulundu: “Yapay zekâ şiirin katilidir.”

Erzurum’un edebiyat mirası masaya yatırıldı

Kültür Yolu Festivali kapsamında düzenlenen söyleşide Şair ve Yazar Muhammed Hanefi İspirli, kelimelerin taşıdığı anlamlardan edebiyatın kültürel hafızadaki yerine, Erzurum’un yetiştirdiği şairlerden kentin köklü edebiyat birikimine kadar birçok başlığı ele aldı.

Erzurum’un şiir ve edebiyat geleneğinin geçmişten günümüze uzanan izlerine dikkat çeken İspirli, şehrin yetiştirdiği edebiyatçıların kültürel hafızadaki yerinin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılmasının önemini vurguladı.

Söyleşide katılımcılar, Erzurum’un Türk edebiyatındaki yerini ve kentten yetişen şairlerin bıraktığı izleri konuşma fırsatı buldu.

“Erzurum 53 divan şairi yetiştirdi”

Erzurum’un özellikle Osmanlı döneminde önemli bir edebiyat merkezi olduğuna dikkat çeken İspirli, kentte 53 divan şairinin yetiştiğini söyledi.

Bu şairlerin eserlerinin tamamına ulaşılamadığını belirten İspirli, 53 şairden yalnızca 20’sinin divanına ulaşılabildiğini ifade etti.

İspirli, Erzurum’da yaşayan şairlerin önemli eserler ortaya koymasına rağmen çoğu zaman şehir dışına çıktıktan sonra daha fazla tanındığını belirterek, bunun yalnızca Erzurum’a özgü bir durum olmadığını, şehir kültürünün yaşandığı birçok yerde benzer tablonun görüldüğünü dile getirdi.

Erzurum’un şairleri tek tek gündeme geldi

İspirli, Erzurum’un günümüzde de güçlü bir şiir birikimine sahip olduğunu belirterek farklı kuşaklardan şairlerin isimlerini paylaştı.

İsmail Bingöl ve Tacettin Şimşek gibi şiirleriyle Türkiye çapında tanınan isimlerin yanı sıra Abdulnasır Kımışoğlu, Ziya Kibar, Vahdettin Oktay Beyazlı ve Sedat Emre gibi genç şairlerin de önemli çalışmalar ortaya koyduğunu söyledi.

Erzurum dışında yaşayan şairlere de değinen İspirli, bu isimlerin başında Nurullah Genç’in geldiğini belirtti.

İspirli ayrıca Şaban Abak, M. Emin Alper, Mehmet Köksal Taştan, Selami Şimşek ve Şeref Karataş gibi isimlerin de şiir alanındaki çalışmalarına dikkat çekti.

“Yapay zekâ şiirin katilidir”

Söyleşinin en dikkat çeken bölümlerinden biri ise yapay zekânın edebiyat üzerindeki etkisinin ele alındığı bölüm oldu.

Dijitalleşmenin edebiyat ve kültür dünyası üzerindeki etkisini değerlendiren İspirli, yapay zekânın şiir üretiminde kullanılmasının ciddi bir kültürel risk oluşturduğunu söyledi.

İspirli, “Çok ciddiye aldığımız isimlerin bile özellikle deneme ve şiir alanında yapay zekâya yazdırdıkları metinleri şiir diye edebiyat dünyasına sunmalarından oldukça rahatsızlık duyuyorum” dedi.

Yapay zekânın yaygınlaşmasının şair ve yazar yetişmesi açısından tehlike oluşturabileceğini savunan İspirli, şu ifadeleri kullandı:

“Çok yakın bir zamanda şair de yazar da yetişmeyecek, bu çok büyük bir kültürel tehlikedir. Hele hele şairleri olmayan, yetişmeyen bir milletin düşeceği durumu düşünmek bile istemiyorum!”

“Şairleri olmayan bir milletin durumunu düşünmek bile istemiyorum”

Dijitalleşmeyi “radyasyon serpintisi” olarak nitelendiren İspirli, edebiyatın insanın duygu, düşünce ve hayal dünyasından beslenmesi gerektiğine vurgu yaptı.

İspirli’nin yapay zekâ ve şiir üzerine sözleri, söyleşinin en dikkat çeken başlıklarından biri olurken, etkinliğe katılan edebiyatseverler de Erzurum’un şiir geçmişi ve günümüzdeki edebi üretimi üzerine değerlendirmeleri ilgiyle takip etti.

Muhammed Hanefi İspirli kimdir?

Muhammed Hanefi İspirli, 1966 yılında Erzurum’da doğdu. Eğitim hayatını memleketinde tamamlayan İspirli, Türk Dili ve Edebiyatı alanında eğitim aldı.

1989 yılında öğretmen olarak meslek hayatına başlayan İspirli, 2004 yılında öğretmenlikten ayrılarak belediyecilik görevine geçti. Halen Yakutiye Belediyesi’nde Belediye Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyor.

Lise yıllarından itibaren edebiyata ilgi duyan İspirli’nin şiir ve yazıları çok sayıda gazete ve dergide yayımlandı. Erzurum basınında da aktif görevler üstlenen İspirli, çeşitli sanat ve edebiyat dergilerinin yayın hayatına katkı sundu.

Yaklaşık 40 yıldır şiir yazan İspirli’nin şiir, deneme ve roman türlerinde yayımlanmış eserlerinin yanı sıra Erzurum’un kültürel ve mimari değerlerini konu alan çalışmaları da bulunuyor.

Edebiyat çalışmalarının yanında Türkiye Yazarlar Birliği Erzurum Şubesi ve çeşitli sivil toplum kuruluşlarında görev alan İspirli, gazetecilik faaliyetlerini de sürdürüyor. Şiirlerinde okuyucunun düşünmesini ve metnin derinliğini keşfetmesini önemseyen İspirli, Erzurum’un kültür ve edebiyat hayatına katkılarıyla öne çıkıyor.