Pasinler karpuzunda şaşırtan sorun! Karpuzun “kalbi” neden boşalıyor?

Erzurum’da düzenlenen Tarım Fuarı’nın ardından değerlendirmelerde bulunan Atatürk Üniversitesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nesrin Yıldız, Pasinler Ovası’nda yetiştirilen karpuzlarda görülen “boş yüreklilik” (koflaşma) sorununa dikkat çekti. Yıldız, sorunun bilimsel analizlerle araştırılması ve üretimde kulaktan dolma uygulamalardan uzaklaşılması gerektiğini vurguladı.

Prof. Dr. Nesrin Yıldız, tarımda doğru gübreleme ve üretim kararlarının kulaktan dolma bilgiler yerine kantitatif toprak ve yaprak analizlerine dayandırılması gerektiğini ifade etti.

“Fuar dönemi akademik takvimle uyuşmadı”

9-13 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirilen Erzurum Tarım Fuarı’nı yakından takip ettiğini belirten Prof. Dr. Nesrin Yıldız, fuarın üniversitenin eğitim-öğretim dönemi öncesine denk gelmesi nedeniyle öğrencilerin katılım sağlayamadığını söyledi.

Şehirdeki iki üniversitenin sahip olduğu öğrenci potansiyelinin bu tür büyük organizasyonlar için önemli bir itici güç olduğunu belirten Yıldız, fuarda akademik personel, mühendis ve çiftçi katılımının da beklenen seviyenin altında kaldığını dile getirdi.

Fuarda tarım makinelerinin yanı sıra yapay zekâ destekli otonom araçlar, termal destekli topraksız tarım uygulamaları ve organik gübreler gibi yenilikçi ürünlerin sergilenmesini umut verici bulduğunu ifade eden Yıldız, bölge tarımı açısından stratejik öneme sahip karpuz üretiminin fuarın gündeminde yer almamasını ise eksiklik olarak değerlendirdi.

Pasinler karpuzunda “boş yüreklilik” sorunu

Pasinler Ovası’nda yetişen karpuzlar üzerinde yaptığı incelemelerde, halk arasında “koflaşma” veya “ampulleşme”, literatürde ise “boş yüreklilik” (hollow heart) olarak adlandırılan fizyolojik bir bozukluk tespit ettiğini açıklayan Prof. Dr. Yıldız, sorunun karpuzun pazar değerini etkilediğine dikkat çekti.

Yıldız, “Bu durum meyvenin lezzetini ve şeker oranını olumsuz etkilemez, hatta bu karpuzlar genellikle daha tatlı olur. Ancak meyvenin pazar değerini ciddi oranda düşürür ve raf ömrünü kısaltır” dedi.

Erzurum ve çevresinde termal kaynaklardan yararlanılarak seracılık yapılmasını ve karpuz gibi özel ekolojik koşullar isteyen ürünlerde üretim sınırlarının zorlanmasını olumlu bulduğunu belirten Yıldız, fizyolojik bozukluğun önüne geçilmesi gerektiğini söyledi.

Koflaşmanın nedenleri tek tek sıralandı

Prof. Dr. Nesrin Yıldız, karpuzun iç dokusunun boş, susuz ve lifli bir yapıya dönüşmesine yol açabilecek başlıca nedenleri; düzensiz sulama, gece ve gündüz arasındaki aşırı sıcaklık dalgalanmaları, yetersiz tozlaşma, aşırı azotlu gübre kullanımı ile potasyum, kalsiyum ve bor eksikliği olarak sıraladı.

Sorunun çözümüne yönelik önerilerini de paylaşan Yıldız, üretimde dengeli nem yönetimine geçilmesi gerektiğini belirtti.

Toprak neminin dengede tutulması amacıyla damlama sulama sistemlerinin kullanılmasını öneren Yıldız, tozlaşma döneminde ise dişi çiçeklerin döllenmesini desteklemek amacıyla tarlalara arı kovanları yerleştirilmesi gerektiğini ifade etti.

Gübrelemede “analiz” uyarısı

Yıldız, doğru gübreleme kararının rastgele verilmemesi gerektiğine dikkat çekerek, bitkinin ihtiyaç duyduğu minerallerin kantitatif toprak analizleri ve bunu doğrulayan yaprak analizleriyle belirlenmesi gerektiğini söyledi.

Hücre duvarını zayıflatabilecek aşırı azot kullanımından kaçınılması gerektiğini belirten Yıldız, kalsiyum, potasyum ve bor takviyelerine önem verilmesini önerdi.

“Pasinler karpuzundaki sorun tez konusu olmalı”

Sahanın sorunlarına bilimsel çözümler üretilmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Nesrin Yıldız, Atatürk Üniversitesi rektörlüğünün son dönemdeki yaklaşımını takdir ettiğini ifade etti.

Yıldız, Pasinler karpuzunda görülen iç boşalması sorununun Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü tarafından acilen yüksek lisans veya doktora tezi kapsamında özel bir araştırma konusu olarak ele alınması çağrısında bulundu.