Erzurum’da gören kabir sanıyor: 200 yıllık Rauf Paşa Namazgâhı

Birçok kişinin kabir zannettiği yapı, Osmanlı döneminde açık alanlarda ibadet ihtiyacını karşılamak amacıyla inşa edilen namazgâhların Erzurum’daki örneklerinden biri olarak varlığını koruyor.

Erzurum’un Yukarı Köşk Mahallesi’nde, Köşk Parkı’nın güney bölümünde bulunan Rauf Paşa Namazgâhı, dönemin Erzurum Valisi Mehmet Emin Rauf Paşa tarafından 1823 yılında yaptırıldı.

Osmanlı döneminde cami veya mescidin bulunmadığı bölgelerde insanların ibadet edebilmesi için yapılan namazgâhlar, özellikle mesire alanlarında ve yol güzergâhlarında kullanılıyordu. Köşk ve çevresinin geçmişte mesire alanı olması nedeniyle inşa edilen yapı, aradan geçen yaklaşık iki asra rağmen günümüze ulaşmayı başardı.

200 yıllık tarihî yapı koruma altında

Rauf Paşa Namazgâhı’nın mihrap taşında bulunan kitabe, yapının tarihine ilişkin izler taşıyor. Taş üzerindeki bitki motifleri, orta bölümdeki yazı ve alt kısımda yer alan kandil motifi dikkat çekiyor.

Mihrap taşının güney yüzünde geçmişte bir çeşmenin de bulunduğu, ancak bu çeşmenin günümüze ulaşmadığı belirtiliyor. Tarihî yapı, zarar görmemesi amacıyla çevresi koruma altına alınarak üzeri kubbeyle örtülü şekilde muhafaza ediliyor.

Araştırmacı yazar Taner Özdemir, namazgâhın yapılış amacına ilişkin şu bilgileri verdi:

“Namazgâh eskiden camilerin, mescitlerin olmadığı yerlerde insanların ibadetlerini yerine getirdikleri yerler olarak biliniyor. Erzurum'da da o dönem burası Yukarı Köşk ve Köşk civarı mesire alanı olduğu için insanlar buraya geldiklerinde namaz kılarken zorluk çekiyorlarmış. Dönemin Erzurum Valisi Mehmet Emin Rauf Bey tarafından 1823 yılında bu namazgâh yapılmış.”

Mihrap taşındaki motifler dikkat çekiyor

Yapının mimari ayrıntılarına da değinen Özdemir, mihrap bölümünde geçmişte bir çeşmenin bulunduğunu belirterek taş üzerindeki süslemelere dikkat çekti.

Özdemir, “Önceden mihrabın olduğu yerde çeşme de varmış ama şu anda çeşme aktif olarak sürmüyor. Namazgâhın mihrabının üst kısmında bitki motifleri var, orta kısmında tabela, alt kısmında kandil var. Yine Erzurum'un önemli manevi ve turizme kazandırılacak önemli güzergâhlarından birisi Rauf Paşa Namazgâhı'dır” dedi.

Osmanlı döneminden günümüze ulaşan Rauf Paşa Namazgâhı, Köşk Parkı içerisindeki konumuyla Erzurum’un tarihî ve kültürel mirasının dikkat çeken örnekleri arasında yer alıyor.