Erzurum’da Türkiye’nin tek ehram dokuma ustaları: 10 kadın asırlık sanatı yaşatıyor

Erzurum’da Türkiye’nin tek ehram dokuma ustaları: 10 kadın asırlık sanatı yaşatıyor
Erzurum Olgunlaşma Enstitüsü'nde görev yapan 10 ehram dokuma ustası, asırlık el sanatını geleceğe taşıyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı belgesi verilen ustalar, koyun yününden ürettikleri ehramları geleneksel motiflerle dokurken çanta, kırlent ve dekoratif ürünlere de dönüştürüyor.

Erzurum'un asırlık el sanatlarından ehram dokumacılığı, kadın ustaların ellerinde geleceğe taşınıyor. Erzurum Olgunlaşma Enstitüsü bünyesinde görev yapan 10 ehram dokuma ustası, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından verilen Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı belgesiyle geleneksel sanatı yaşatmaya devam ediyor. Türkiye'de ehram dokumacılığı alanında tek oldukları belirtilen ustalar, geleneksel üretim tekniklerini modern tasarımlarla buluşturuyor.

Erzurum'un kültürel mirasında önemli bir yere sahip olan ehram, geçmişte kadınların örtünmek amacıyla kullandığı yöresel bir dış giyim ürünü olarak biliniyor. Özellikle genç kızların çeyiz sandıklarının vazgeçilmez parçalarından biri olan ehram, koyun yününden elde edilen ipliklerle geleneksel tezgâhlarda dokunuyor.

Erzurum Olgunlaşma Enstitüsü'nde görev yapan 10 usta, yaklaşık 4-5 yıl önce Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmalar sonucunda Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı belgesi aldı. Devlet sanatçısı olarak çalışmalarını sürdüren ustalar, ehram dokumacılığının unutulmaması için emek veriyor.

Bir ehram için yaklaşık bin ilmek gerekiyor

Ehramın üretim süreci büyük emek ve ustalık gerektiriyor. Haziran ayında kırkılan koyunların yünleri, ustalar tarafından köylerden seçilerek temin ediliyor. Geleneksel yöntemlerle dere suyunda, özellikle alabalık suyunda yıkanan yünler, eğirme işleminin ardından iplik ve çile haline getiriliyor.

Dokuma öncesinde hazırlanan iplikler, uzatma çubukları yardımıyla tezgâha yerleştiriliyor. Yaklaşık bin ilmekten oluşan ehram, gücü ve tarak aşamalarından geçirildikten sonra dokunmaya başlanıyor.

Yaklaşık 2 metre eninde iki parçanın birleştirilmesiyle hazırlanan ehramın orta kısmı dikiliyor, kenarlarına ise püsküller yapılıyor. Bir ehramın tamamlanma süresi desenlerin yoğunluğuna göre değişiyor. Sade desenli ürünler yaklaşık 15 günde tamamlanırken daha yoğun ve zahmetli desenlerin dokunması bir ay ile bir buçuk ay arasında sürebiliyor.

Ehram artık yalnızca örtü olarak kullanılmıyor

Erzurum Olgunlaşma Enstitüsü'nde ehram dokumacılığı geleneksel kıyafet üretiminin ötesine taşınıyor. Ehram kumaşından çanta, kırlent, aksesuar, sehpa örtüsü ve yatak örtüsü gibi farklı ürünler hazırlanıyor.

Yöreye özgü endemik bitkilerden elde edilen kök boyalarla farklı renklerde dokumalar gerçekleştirilirken geleneksel motifler modern tasarımlarla buluşturuluyor. Böylece ehramın günlük yaşamda daha geniş bir kullanım alanına kavuşması ve genç kuşakların da ilgisini çekmesi hedefleniyor.

"Türkiye'de ehram dokuma üzerine 10 kişiyiz"

Ehram dokuma ustası Elif Karakuş, Erzurum'da 10 kişinin bu alanda devlet sanatçısı olarak görev yaptığını belirterek, yaklaşık 4-5 yıl önce Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı belgesi aldıklarını söyledi.

Erzurum Olgunlaşma Enstitüsü bünyesinde çalışmalarını sürdürdüklerini anlatan Karakuş, ehramın geçmişte kadınların örtünmek amacıyla kullandığı önemli bir yöresel kıyafet olduğunu ifade etti.

Ehram üretiminde kullanılan yünleri kendilerinin köylerden seçerek temin ettiğini belirten Karakuş, yünlerin geleneksel yöntemlerle yıkanıp eğrildiğini ve ardından dokuma aşamasına geçildiğini kaydetti.

Bir ehramın yaklaşık bin ilmekten oluştuğunu dile getiren Karakuş, ürünün desenine göre dokuma süresinin 15 günden bir buçuk aya kadar değişebildiğini söyledi.

"Ehramı gençlerin sevebileceği renklere dönüştürüyoruz"

Erzurum Olgunlaşma Enstitüsü Müdürü Fatma Taşbaşı da geleneksel el sanatlarını yaşatmanın enstitünün temel görevlerinden biri olduğunu belirtti.

Kurum bünyesinde görev yapan 10 ehram dokuma ustasının Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı belgesiyle belgelendirilmesinin önemli olduğunu ifade eden Taşbaşı, ustaların geleneksel dokumacılığın yanı sıra tasarım alanında da başarılı çalışmalar ortaya koyduğunu söyledi.

Ehramı yalnızca geleneksel kıyafet olarak değerlendirmediklerini kaydeden Taşbaşı, kumaşın çanta, kırlent, sehpa örtüsü, yatak örtüsü ve çeşitli dekoratif ürünlerde kullanıldığını anlattı.

Yöreye özgü endemik bitkilerden elde edilen kök boyalarla farklı renklerde üretimler yaptıklarını belirten Taşbaşı, "Ehramı gençlerin sevebileceği renklere dönüştürerek ürünler tasarlıyoruz" dedi.

HABERE YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.