Prof. Dr. Ömer Özden’den Erzurum’da dikkat çeken kitap: “Türk milletinin de bir felsefesi vardır”

Türk düşünce ve felsefe tarihine odaklanan eserinde Kutadgu Bilig’in ahlak, erdem ve bilgelik anlayışını ele alan Özden, Türk milletinin eski çağlardan beri kendine özgü bir felsefi birikime sahip olduğunu ortaya koymayı amaçladığını söyledi.

Erzurum Büyükşehir Belediyesinin ev sahipliğinde düzenlenen 8. Erzurum Kitap Fuarı, akademisyen ve yazarları kitapseverlerle buluşturmaya devam ediyor. Fuara katılan Prof. Dr. H. Ömer Özden, “Kutadgu Bilig’de Erdemler” adlı yeni kitabı için düzenlenen imza etkinliğinde okurlarıyla bir araya geldi.

Kitabın yazılış amacı ve içeriği hakkında değerlendirmelerde bulunan Özden, Kutadgu Bilig’in yazıldığı dönemin geçmişiyle geleceğini birbirine bağlayan tarihî bir köprü niteliği taşıdığını belirtti. Eserin Türk milletinin devlet, siyaset, ahlak ve felsefe anlayışını yansıtan önemli kaynaklardan biri olduğunu vurgulayan Özden, Kutadgu Bilig’in daha kapsamlı araştırmalara konu edilmesi gerektiğini ifade etti.

“Türk milletinin de bir felsefesi vardır”

Kitabın, “Türklerin bir felsefesi var mıdır?” sorusuna cevap aradığını belirten Prof. Dr. Özden, felsefenin yalnızca Yunanlılarla başladığı yönündeki yaygın anlatının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Bu konuda çalışma yürütmenin alışılmış bilgileri sorgulamayı gerektirdiğini ifade eden Özden, Kutadgu Bilig ve aynı döneme ait eserler üzerine yaptığı akademik araştırmalardan hareketle Türk milletinin de köklü bir felsefi birikime sahip olduğunu ortaya koymayı amaçladığını dile getirdi.

Özden, “Kutadgu Bilig’de Erdemler” adlı kitabını, ahlak üzerinden Türk milletinin eski çağlardan beri bir felsefesinin bulunduğunu göstermeye katkı sunmak amacıyla kaleme aldığını kaydetti.

Kutadgu Bilig, Türk milletinin bilgelik anlayışını yansıtıyor

Erdemlerin ahlak felsefesinin temel konularından biri olduğunu belirten Özden, araştırmaları sırasında Kutadgu Bilig’in yazıldığı dönemde ve öncesinde Türk milletinin erdemler konusunda gelişmiş bir anlayışa sahip olduğunu gördüklerini ifade etti.

Geçmişteki erdemlerin günümüzde de önemini koruduğuna dikkat çeken Özden, vefasızlık gibi toplumsal sorunların farklı dönemlerde de görülebildiğini belirtti. Kutadgu Bilig’in yalnızca tarihî bir metin olmadığını, Türk milletinin felsefe ve bilgelik anlayışını da yansıttığını vurguladı.

Kitapta 18 başlık altında erdemler inceleniyor

Kitabın içeriğine ilişkin bilgi veren Özden, giriş bölümü dışında 18 başlıktan oluşan eserde Yusuf Has Hâcib’in hayatının, Kutadgu Bilig’in tanıtımının ve eserin Türk kültür hayatındaki yerinin ele alındığını söyledi.

“Kutadgu Bilig’de Erdem Anlayışı” başlığı altında erdemin tanımı, ahlak felsefesindeki yeri ve Yusuf Has Hâcib’in erdeme yaklaşımının incelendiğini belirten Özden, diğer 13 başlıkta ise eserde öne çıkan erdemlerin ayrıntılı biçimde değerlendirildiğini kaydetti.

Çalışmada okuyucuyu yormamak için belirli bir kapsam tercih edildiğini ifade eden Özden, bazı erdemlerin daha geniş ele alınabileceğini ancak bunun kitabın yoğunluğunu artırabileceğini dile getirdi.

“Türk felsefesine ve düşüncesine katkı sağlamak istiyoruz”

Kitabı hazırlarken üç temel hedef belirlediklerini anlatan Özden, ilk amaçlarının Türk felsefesine ve düşüncesine katkı sunmak olduğunu söyledi.

İkinci hedeflerinin, Kutadgu Bilig’in adını bilen ancak henüz okumamış kişilerin eseri tanımasına ve doğrudan okumasına vesile olmak olduğunu belirten Özden, üçüncü amaçlarının ise eserin lise edebiyat derslerinde ve üniversitelerin felsefe bölümlerinde Türk düşüncesinin önemli kaynaklarından biri olarak tanınmasına katkı sağlamak olduğunu ifade etti.

İki ciltlik çalışma olarak tasarlandı

“Kutadgu Bilig’de Erdemler” kitabının iki cilt olarak planlandığını belirten Özden, birinci cildin Kutadgu Bilig’in tanıtımına ve eserdeki erdemlerin anlatımına ayrıldığını söyledi.

İkinci cildin ise Reşid Rahmeti Arat’ın, Kabalcı Yayınevi tarafından yayımlanan Kutadgu Bilig tercümesine yazdığı önsöz ve giriş bölümleriyle başladığını aktaran Özden, devamında eser üzerine yapılan çalışmalardan yararlanılarak ilk ciltte yer verilmeyen konulara ilişkin örnek metinlerin ve önemli fotoğrafların bulunduğunu kaydetti.

Kitabın yalnızca kâğıt ve mürekkepten ibaret olmadığını belirten Özden, bir eserin yazarının emeğini ve alın terini taşıdığını ifade etti.

Kitabın son okumasını hastanede yaptı

Prof. Dr. H. Ömer Özden, kitabın yayın aşamasındaki son okumasını karaciğer nakli ameliyatı için bulunduğu İstanbul Memorial Hastanesi’nde gerçekleştirdiğini anlattı. Kitabın hastane sürecinde yayımlanmasının kendisi için ayrı ve kıymetli bir hatıra olduğunu dile getirdi.

Özden, açıklamasının sonunda 8. Erzurum Kitap Fuarı’nın düzenlenmesinde emeği geçenlere, yayınevlerine, kitapseverlere ve organizasyon ekibine teşekkür etti.