Türkiye'de birçok dizüstü bilgisayar işletim sistemi olmadan, FreeDOS ile satılıyor. Daha uygun fiyatlı olan bu cihazlarda Windows kurulumu ve lisans kullanıcıya kalıyor. Dijital yazılım lisansı sağlayıcısı Karınca Lisans, FreeDOS laptop alanlar için adım adım bir kurulum rehberi hazırladı.

FreeDOS, ücretsiz ve komut satırıyla çalışan bir işletim sistemi. Cihaz açıldığında yalnızca siyah bir komut ekranı görülüyor; internet, ofis programı ya da oyun gibi günlük işler için kullanılamıyor. Üreticiler, Windows lisans bedelini fiyata yansıtmamak için cihazı FreeDOS'la sunuyor.

Karınca Lisans, FreeDOS cihazlarda kurulumdan önce lisans ve sürüm kararının verilmesini öneriyor; çünkü kurulumda seçilen sürüm, sonradan girilecek lisansla aynı olmalı.

Kurulumdan önce gerekenler

• En az 8 GB boş bir USB bellek

• USB'yi hazırlamak için Windows yüklü ve internete bağlı başka bir bilgisayar

• Kurulacak sürüme uygun bir Windows 11 lisans anahtarı (Home ya da Pro)

• Mümkünse kablolu internet bağlantısı ya da üreticinin destek sitesinden indirilmiş sürücü paketi

1. Kurulum USB'sini hazırlayın

Microsoft'un resmi Windows 11 indirme sayfasındaki Medya Oluşturma Aracı indirilip çalıştırılıyor. Dil seçildikten sonra USB bellek gösteriliyor; araç Windows 11'i indirip belleği önyüklenebilir hale getiriyor. Bu sırada USB'deki tüm veriler siliniyor.

2. Bilgisayarı USB'den başlatın

USB takılıyken dizüstü açılıyor ve açılış sırasında önyükleme menüsü tuşuna basılıyor. Bu tuş markaya göre değişiyor: Lenovo, Dell ve Acer'da genellikle F12, HP'de F9, Asus'ta Esc ya da F8, MSI'da F11. Menüden adında "UEFI" geçen USB seçiliyor.

3. Disk görünmüyorsa depolama sürücüsünü yükleyin

Yeni nesil Intel işlemcili bazı dizüstülerde kurulum ekranı diski hiç göstermiyor. Bunun nedeni Intel VMD (Volume Management Device) teknolojisi. Çözüm, üreticinin destek sitesinden Intel Rapid Storage Technology (IRST) sürücüsünü indirip USB'ye kopyalamak ve kurulumdaki "Sürücü yükle" seçeneğiyle eklemek.

4. Diski hazırlayın

FreeDOS diskte küçük bir bölüm oluşturmuş olabiliyor. Kurulumdaki disk ekranında mevcut bölümler silinip "Ayrılmamış alan" seçiliyor; Windows gerekli bölümleri kendisi oluşturuyor. Yeni bir cihazda bu işlem veri kaybına yol açmıyor.

5. Sürüm seçimi ve lisans

FreeDOS cihazların anakartında gömülü bir Windows anahtarı bulunmuyor; bu yüzden ayrı bir lisans gerekiyor. Kurulum sırasında ürün anahtarı soruluyor; anahtar burada girilebiliyor ya da "Ürün anahtarım yok" seçilip sonradan Ayarlar > Sistem > Etkinleştirme bölümünden ekleniyor.

Anahtar girilmezse kurulum bir sürüm seçilmesini istiyor ve seçilen sürüm lisansla aynı olmalı. Ev kullanımı için Home yeterli olurken, iş için kullanılacak bir dizüstüde BitLocker disk şifreleme ve Uzak Masaüstü gibi özellikler sunan Windows 11 Pro lisansı öne çıkıyor.

6. İlk açılış: internet ve hesap

Windows 11'in ilk açılış kurulumunda internet bağlantısı ve kişisel kullanımda Microsoft hesabı isteniyor. Kablosuz ağ kartının sürücüsü kurulumda tanınmazsa kablolu bağlantı ya da üreticinin sürücüsü gerekebiliyor.

7. Sürücüleri ve güncellemeleri yükleyin

Kurulumdan sonra Ayarlar > Windows Update bölümünden tüm güncellemeler yükleniyor. Ekran kartı ve dokunmatik yüzey gibi bileşenler için Lenovo Vantage, MyASUS ya da HP Support Assistant gibi üretici uygulamaları kullanılabiliyor.

8. Etkinleştirmeyi doğrulayın

Son adımda Ayarlar > Sistem > Etkinleştirme ekranında durumun "Etkin" olduğu kontrol ediliyor. Etkinleştirmede hata kodu görenler, Karınca Lisans'ın 31 Windows etkinleştirme hatasını açıklayan rehberinden kodun anlamını öğrenebiliyor.

Karınca Lisans, karincalisans.com üzerinden Windows 11 ve Windows 10'un Home ve Pro lisanslarını sunuyor; her satışı e-faturalı yapıyor ve bir yıl boyunca ücretsiz kurulum ile etkinleştirme desteği veriyor.

Sıkça sorulan sorular

FreeDOS laptop almak mantıklı mı?

Windows lisansı olan ya da kurulumu kendisi yapabilecek kullanıcılar için evet. Aynı donanımın Windows'lu sürümüne göre daha uygun fiyata alınabiliyor; lisans ve kurulum ayrıca planlanıyor.

Windows kurmak garantiyi bozar mı?

İşletim sistemi kurmak donanım garantisini etkilemiyor. Yine de üreticinin garanti koşullarına göz atmak faydalı.

Kurulum ne kadar sürüyor?

USB hazırlığı internet hızına bağlı olarak 15-30 dakika, kurulumun kendisi ise çoğu cihazda 30 dakika civarında sürüyor. Güncellemelerle birlikte toplam süre bir saati bulabiliyor.

Windows etkinleştirilmeden kullanılabilir mi?

Windows etkinleştirilmeden de açılıyor, ancak ekranda uyarı görünüyor ve kişiselleştirme ayarları kilitli kalıyor. Microsoft'un lisans koşulları da kullanım için geçerli bir lisans öngörüyor.

Kurulum USB'si başka bilgisayarlarda da kullanılabilir mi?

Evet. Medya Oluşturma Aracı'yla hazırlanan USB, Windows 11 gereksinimlerini karşılayan her bilgisayarda kurulum için kullanılabiliyor. Her cihaz için ayrı lisans gerekiyor.

FreeDOS'lu bir dizüstü, doğru hazırlıkla bir saat içinde tam çalışır bir Windows 11 bilgisayara dönüşebiliyor. Karınca Lisans'ın rehberindeki 8 adım; USB hazırlığından disk sorununa, sürüm seçiminden etkinleştirmeye kadar kurulumun her aşamasını kapsıyor.