Çok çetin ve uzun süren müzakereler sonucunda; Lozan Antlaşması'nın, lehimize sonuçlanması üzerine; Atatürk İsmet Paşa ve heyetini tebrik eder...İsmet Paşa'nın cevabı şu olur... "Lozan; büyük eserin ancak bir sayfasıdır. Eseri gerçekleştirene, bağlılığımız ebedidir."

 

Lozan; bağımsızlığımızın ve eğemenliğimizin, bütün dünyaca kabul ve tesçil edildiği tarihì bir gündür. Sırtımızda taşınmaz bir yük olan, kapitilâsyonların rafa kaldırıldığı bir gündür. "Ekümenlik" iddiasında bulunan Fener Rum Patrikhanesi'nin, Eyüp Kaymakamlığı'na bağlanarak, sıradanlaştırıldığı bir gündür. Anlaşmazlık nedeniyle çözülemeyen Musul hariç, Misâk-i Milli Sınırlarının çizildiği bir gündür.

 

Antlaşmanın ardından; Anadolu'nun boz kırında, Ankara'nın Başkent ve Cumhuriyetin ilân edildiği ve yeni bir Türk devletinin doğuşunu müjdeleyen bir gündür. Ve akabinde, Atatürk'ün Cumhurbaşkanı seçilmesini sağlayan unutulmaz bir gündür. Yabancı elçiliklerin Ankara'ya taşınmamalarındaki her türlü inat ve israrlı direnişine rağmen, elçiliklerin İstanbul'dan Ankara'ya taşınması irade ve kararlığının, ortaya konulmasının sağlandığı bir gündür.

 

Sonuçları itibariyle; Türk Milleti kavramının, dünyaca kabul ve millî-üniter devletin ve yeniden var ve var oluşunun yildönümüdür. Erzurum'dan başlayan tarihì kutlu yürüyüşün, Lozan zâferi ile nakışlandığı, zafer öykümüzün yildönümüdür. Hâsılı; saldırgan emperyal güçlere ve tüm insanlık âlemine "Biz küllerimizden, yeniden doğduk" dediğimiz ve yüce milletimizin ufkunu perdeleyen zulmetin, nura dönüşümünün ve evrilişinin sağlandığı bir gündür....

 

Lozan üzerine, olumsuz kelâm edenlere: "Tarihi yazmak; tarih yapmak kadar mühimdir. Yazan yapana sâdık kalmazsa, değişmeyen hakikât, insanlığı şaşırtan bir hal alır."demekten ve kendilerini insâfa davet etmekten, başka bir sözümüz yok... Netice; hakikât;, gölgelenemez ve inkâr edilemez...

 

Bugünlere gelişimizi sağlayanlara, binlerce minnet olsun..

 

Ve Lozan Zâferi kutlu olsun...